Zabytki z tego wpisu i całej serii zobaczysz na naszej mapie →
Fasadę kościoła św. Barbary tworzy masywna, czworoboczna bryła pod czterospadowym dachem, przed którą stoi otwarty przedsionek z arkadami. Taki front, wzorowany na kościołach romańskich, nie ma na ziemi kłodzkiej odpowiednika z pierwszej połowy XX wieku. Kościół zbudowano w latach 1910–1911 w Drogosławiu, wsi górników i tkaczy pod Nową Rudą.
Wieś, która urosła na węglu
Drogosław wspomniano po raz pierwszy w 1352 roku. Należał do noworudzkich dóbr, kolejno do rodzin Wusthube, von Donyn i do różnych linii Stillfriedów. Przez całą epokę nowożytną był dużą wsią rolniczą. W połowie XVIII wieku zaczęto w jego okolicy kopać węgiel kamienny. W XIX i XX wieku na gruntach wsi działały kopalnie, a obok leżały zabudowania największej noworudzkiej kopalni Ruben. Większość kopalń przyłączono do przedsiębiorstwa hrabiów von Magnis. Rozwijało się też włókiennictwo, przede wszystkim tkalnia Jordana.
Ludności przybywało. Około 1933 roku Drogosław liczył najwięcej mieszkańców w swojej historii, 4868 osób. Stał się mieszkalno-przemysłowym przedmieściem Nowej Rudy, a w 1954 roku włączono go do miasta.
Ten wpis to rozdział przewodnika po mieście Nowa Ruda: miasto Stillfriedów, sukienników i węgla
Od stacji duszpasterskiej do parafii
Własnego kościoła Drogosław nie miał. Od 1560 roku do 1945 roku należał do parafii w Nowej Rudzie. Gdy ludzi przybywało, w 1907 roku założono tu stację duszpasterską, a w latach 1910–1911 zbudowano kościół filialny pod wezwaniem św. Barbary, patronki górników. Projekt przygotował architekt Ludwig Schneider, ten sam, który zaprojektował mauzoleum księcia Jana Ziębickiego pod Kłodzkiem.
W 1913 roku przy kościele założono cmentarz. W 1918 roku utworzono w Drogosławiu kurację, czyli placówkę pośrednią między stacją duszpasterską a parafią, jaką znał Kościół w Niemczech. Przed 1929 roku siostry jadwiżanki z Trzebnicy otworzyły tu dom starców. Parafię ustanowiono dopiero po 1945 roku.
Górnicy z Drogosławia
Wieczorem 10 maja 1941 roku w kopalni Ruben, na głębokości 610 metrów, w czasie strzelania w chodniku nastąpił wyrzut dwutlenku węgla. Zginęło 187 osób, wśród nich angielski jeniec wojenny. 47 ofiar mieszkało w Drogosławiu. Pogrzeb odbył się 15 maja na boisku w Drogosławiu. Trumny przykryto flagami ze swastyką, a władze wykorzystały tragedię do propagandy.
Masyw zachodni i barokowe prezbiterium
Kościół zbudowano z kamienia i cegły, częściowo otynkowano i ozdobiono kamieniem. Ma plan krzyża łacińskiego, trzy nawy, ramiona poprzeczne i węższe, półkoliście zamknięte prezbiterium. Dachy rozmieszczono na różnych poziomach. Cokół i narożniki obłożono kamieniem z grubo ociosanym licem.
Architekt połączył kilka stylów. Z architektury romańskiej wziął masyw zachodni, trzy nawy przykryte płaskimi stropami, krępe kolumny i kształt arkad i okien. Część ołtarzową skomponował na wzór baroku ziemi kłodzkiej. Dołożył też nowoczesne jak na swoje czasy rozwiązania: paraboliczny łuk w ścianie fasady, wieżyczkę na dachu nawy, wklęsłe gzymsy pod dachem, formy portali i obramień okien. W masywie zachodnim jest klatka schodowa w wieży. Otwarty przedsionek przed fasadą ma arkady o spłaszczonych łukach, a jego szczyt ze ślimacznicami zdobi płaskorzeźba.
Malowane wnętrze
Wnętrze w 1911 roku pokryto malowidłami, głównie w duchu baroku. Wykonał je, w części albo w całości, malarz R. Richter z Kłodzka. Ściany i sklepienie prezbiterium zdobi wić akantu i symboliczne motywy roślinne, a na sklepieniu jest plafon z Ostatnią Wieczerzą. Na ścianach nawy głównej zawieszono sześć obrazów olejnych ze scenami z Ewangelii, w malowanych ramach. W narożach arkady chóru muzycznego namalowano anioły.
Nawy i ramiona poprzeczne przykrywają drewniane stropy z wicią akantu i ornamentem roślinnym. Ich malowidła nawiązują do malowanych stropów romańskich z XIII wieku. Na stropach są medaliony z Chrystusem i ewangelistami Janem, Łukaszem, Markiem i Mateuszem oraz z ojcami Kościoła: Augustynem, Grzegorzem Wielkim, Ambrożym i Hieronimem. Kamienne płaskorzeźby wnętrza wykuto tak, że przypominają rzeźbę romańską.
W kościele stoją trzy barokowe ołtarze: główny św. Barbary i boczne Zwiastowania NMP i Zmartwychwstania, z połowy i trzeciej ćwierci XVIII wieku, z obrazami z początku XX wieku. Do tego ołtarze z lat 20. XX wieku, ambona i chrzcielnica z początku stulecia oraz obudowa organów z 1911 roku.
Po 1945 roku
Kościół kilka razy remontowano. W 1967 roku pojawiły się nowe malowidła: wstęgi z polskimi napisami i napisy w ozdobnych tarczach w ramionach poprzecznych i nawach bocznych. Uzupełniono je w 1975 roku, gdy przedsionek zamieniono na kaplicę Matki Boskiej Częstochowskiej. W 1972 roku łupek na dachu zastąpiono blachą, potem dachy pokryto dachówką. W latach 80. wieżę pokryto ocynkowaną blachą i ogrodzono cmentarz. Wystrój z 1911 roku przetrwał w dużej części, bo późniejsze prace we wnętrzu ograniczały się do malowania niektórych pomieszczeń. W 1999 roku otynkowano front masywu zachodniego i pomalowano figurę Chrystusa we wnęce.
Źródła
Karty ewidencyjne zabytku — Narodowy Instytut Dziedzictwa, zabytek.pl
- Kościół św. Barbary w Drogosławiu, oprac. Iwona Rybka-Ceglecka, 2003
Komentarze
Wczytywanie komentarzy…