Co zobaczyć w Ząbkach: niedokończone miasto-ogród
Co zobaczyć w Ząbkach: wille z lat 20., które zostały po niedokończonym planie miasta-ogrodu hrabiego Ronikiera, i cmentarz z mogiłą z bitwy warszawskiej 1920.
Województwo
Co zobaczyć w Ząbkach: wille z lat 20., które zostały po niedokończonym planie miasta-ogrodu hrabiego Ronikiera, i cmentarz z mogiłą z bitwy warszawskiej 1920.
Szpital Drewnica w Ząbkach powstał w 1903 roku z darów warszawskich filantropów, w barakach po dawnym schronisku. Historia najstarszego założenia w mieście.
Willa Alina w Ząbkach: dworkowy dom z miasta-ogrodu, który miał kolejno generała Sikorskiego i urbanistę Kazimierza Wejcherta, a dziś mieści ośrodek kultury.
Willa Niny Jankowskiej w Ząbkach: dom, który architektka zaprojektowała sama dla siebie w 1922 roku na terenie miasta-ogrodu hrabiego Ronikiera.
Co zobaczyć w Legionowie: carski garnizon z 1892 roku, koszary jednostki balonowej i międzywojenne wille z rozparcelowanego lasu. Miasto, które powstało dwa razy.
Koszary carskiego Oddziału Balonowego przy ulicy Strużańskiej w Legionowie: zespół z lat 1898-1899, który przetrwał zabór i służył wojsku aż do 1999 roku.
Muzeum Historyczne w Legionowie zajmuje dwa zabytki: międzywojenną willę Bratki przy Mickiewicza i carskie kasyno oficerskie z 1892 roku, przeniesione na Osiedle Piaski.
Wille Legionowa z międzywojennej parcelacji dóbr Jabłonna: dworkowe i drewniane domy z lat 20. i 30., od willi Orawka po dom, w którym uczyła się cała szkoła.
Zabytkowy pawilon parkowy z 1782 roku, zaprojektowany przez Szymona Bogumiła Zuga, po renowacji zakończonej w 2026 roku wrócił do historycznego wyglądu.
Co zobaczyć w Jabłonnie: pałac Poniatowskich, altana chińska i klasycystyczny park, jeden z lepiej zachowanych XVIII-wiecznych zespołów rezydencjonalnych Mazowsza.
W dworze pod Warszawą działała klinika, a potem wojskowe sanatorium. Zmarł tu w 1911 roku litewski malarz i kompozytor Mikalojus Konstantinas Čiurlionis.
Neogotycki kościół przy Alei Piłsudskiego zbudowano na przełomie wieków ze składek. Sporą część pieniędzy dali protestanccy właściciele miejscowej przędzalni.
Kościół i zakład wychowawczy w Strudze pod Markami powstały za pieniądze, które ksiądz Antoni Poławski zarobił przez ćwierć wieku wśród Polonii w Ameryce.
Budynek Mareckiego Ośrodka Kultury przy ulicy Fabrycznej to dawna szkoła robotniczych dzieci, postawiona pod koniec XIX wieku przez właścicieli miejscowej przędzalni.
Co zobaczyć w Markach: przędzalnia wełny braci Briggs z 1883 roku i całe miasto, które wokół niej wyrosło w kilkanaście lat: domy, szkoła, pałac i kościół.
Angielscy fabrykanci postawili sobie w Markach rezydencję z białej glazurowanej cegły, z ogrodem zimowym i parkiem nad rzeką. Naprzeciwko własnej przędzalni.
Szkołę dla nauczycieli przeniesiono do Radzymina z Łowicza w 1843 roku. Gmach zaprojektował Antoni Corazzi, a mieszczanie mówili na niego po prostu gmach.
Kościół, dzwonnica i plebania w Radzyminie powstały jako jedna fundacja z lat 1773–1780. Do dziś w pierwotnym kształcie przetrwała z tego głównie dzwonnica.
W parku w południowej części Radzymina stał letni pałac projektu Kamsetzera. Został po nim staw, aleja kasztanowa i dawny dom administratora, dziś odbudowany.
Co zobaczyć w Radzyminie: rynek i osiowa ulica wytyczone w latach 70. XVIII wieku, wokół których miasto budowało przez następne półtora wieku.