Herb: Polkowice
PRZEWODNIK PO MIEŚCIEPolkowice

Dwa ratusze i wiatrak: stare Polkowice w zagłębiu miedzi

Co zobaczyć w Polkowicach: dwa ratusze przy jednej wieży, kościół zamknięty przez wstrząsy górnicze, odbudowany wiatrak holender i park dawnego majątku.

Polkowicki rynek: po lewej biała wieża kościoła św. Barbary z zielonym hełmem, pośrodku stary ratusz z wieżą zegarową, po prawej wyższy, żółty nowy ratusz.
Fot. Andrzej Otrębski, CC BY-SA 4.0

W lutym 1985 roku w Polkowicach zamknięto najstarszy kościół w mieście, bo wstrząsy z kopalń miedzi pogłębiły jego zniszczenia. Te same kopalnie zrobiły z miasteczka miasto. Przez stulecia Polkowice były jednym z mniejszych miasteczek Dolnego Śląska. W latach 1937–1945 nosiły niemiecką nazwę Heerwegen, a po wojnie straciły prawa miejskie, bo były za małe. Odzyskały je 1 stycznia 1967 roku, gdy w okolicy rósł wielki kompleks kopalń i zakładów przetwarzających miedź. Osiedla bloków wyrosły na wschód i północ od starego miasta, które w tym czasie podupadało. Odnowiono je w latach 90., a nowe domy wokół rynku postawiono na dawnych działkach.

Ratusz

Jasna, dwukondygnacyjna fasada starego ratusza w Polkowicach z trójkątnym szczytem pośrodku i białą wieżą z zegarem nad dachem. Osobny wpisRatusz w Polkowicach: dwa gmachy przy jednej wieży
Fot. Zetem, CC BY-SA 3.0 PL

Polkowice wyrosły zapewne z osady targowej i jako miasto pojawiają się w dokumentach w 1291 roku. Ich przeważnie drewniane domy płonęły w latach 1547, 1564 i 1572. Ratusz wzmiankowano pod koniec XV wieku, a jego czworoboczna wieża, górą ośmioboczna, stała już przed 1683 rokiem. Dziś przy tej jednej wieży stoją na środku rynku dwa budynki. Niższy ratusz z lat 1772–1775 zaprojektował pruski inspektor budowlany Von Machni, który wpisał starą wieżę w sam środek nowego gmachu. Wyższy, z lat 1852–1853, stanął po wschodniej stronie wieży, na miejscu starszego ratusza z XVI albo XVII wieku. Oba przeszły remont w latach 1991–1994 i mieszczą się w nich urząd oraz rada miasta.

Kościół św. Michała Archanioła

Jasny kościół św. Michała Archanioła w Polkowicach z falistym szczytem fasady, stromym dachem i kwadratową wieżą, przed nim zielony trawnik i drzewa. Osobny wpisKościół św. Michała w Polkowicach i malowany strop z 1683
Fot. Zetem, CC BY-SA 3.0 PL

Pierwsze wzmianki o kościele pochodzą z lat 1366 i 1376. Stała wtedy w południowo-zachodnim narożniku miasta drewniana świątynia. Dzisiejszy gotycki kościół św. Michała Archanioła pochodzi z 1679 roku, a jego wieża z lat 1686–1690. Po dżumie z 1680 roku proboszcz, burmistrz i rada miasta ufundowali w nim ołtarz św. Sebastiana. To ten kościół zamknięto w 1985 roku. Kopalnia „Rudna” dwa razy zabezpieczała go przed wstrząsami, a w latach 1992–1995 przeszedł generalny remont. Podczas tego remontu na deskach drewnianego stropu odkryto malowidła z 1683 roku z ośmioma świętymi.

Kościół św. Barbary

Biała wieża kościoła św. Barbary z zielonym, spiczastym hełmem i jasny korpus kościoła z czerwonym dachem przy polkowickim rynku. Osobny wpisKościół św. Barbary w Polkowicach, dawny zbór ewangelików
Fot. Andrzej Otrębski, CC BY-SA 4.0

Tuż na północ od ratusza stoi dawny kościół ewangelicki z lat 1746–1747, z wieżą ukończoną w 1828 roku. Po wojnie zamknięto go, a w latach 60. sprzedawano w nim meble. Rankiem 25 czerwca 1968 roku zaczęto rozbierać jego dach. Rozbiórkę zatrzymał katolicki proboszcz z pomocą wrocławskiej kurii. W 1973 roku budynek przekazano parafii św. Michała, a po odbudowie w latach 1975–1979 poświęcono jako kościół św. Barbary.

Wiatrak holender

Ceglany wiatrak holender w Polkowicach z odtworzonymi skrzydłami, obok niski, nowoczesny pawilon z dużymi szybami. Osobny wpisWiatrak holender w Polkowicach: pierwszy młyn na prąd
Fot. Andrzej Otrębski, CC BY-SA 4.0

Przy drodze krajowej nr 3 stoi ceglany wiatrak holender, pierwszy murowany wiatrak w mieście i okolicy. Postawiono go w latach 80. XIX wieku w miejscu drewnianego, który spłonął w 1846 roku. W 1911 roku właściciel młyna, Paul Zimmerling, podłączył go do prądu i był to pierwszy zelektryfikowany młyn w okolicy. Po wojnie przez kilkadziesiąt lat stał jako ruina bez skrzydeł. Gmina odkupiła go w 2015 roku i odbudowała. W środku urządzono multimedialną ścieżkę o dziejach miasta i wydobyciu miedzi, a na szczycie punkt widokowy.

Dawny dworzec kolejowy

Przy ulicy Brackiej 1 stoi budynek stacji kolejowej, oddany do użytku 11 kwietnia 1900 roku. Linia z Rudnej kończyła się tu drewnianą zaporą tuż przy ulicy Dąbrowskiego. Kolej dała miastu połączenie ze światem, ale zostawiła je na końcu linii, na uboczu. W 1929 roku planowano przedłużyć linię do Głogowa i zbudować nowy dworzec. Stacja nosiła niemiecką nazwę miasta, Polkwitz, a w latach 1937–1945 Heerwegen. Zlikwidowano ją w 1973 roku.

Dawna kolorowana pocztówka: tory stacji w Polkowicach, na nich wagon, w tle parowozownia, po prawej piętrowy budynek dworca.
Dawna kolorowana pocztówka: tory stacji w Polkowicach, na nich wagon, w tle parowozownia, po prawej piętrowy budynek dworca. Fot. Adam Pacześniak, zbiory prywatne, polska-org.pl

W budynku mają dziś siedziby Bractwo Kurkowe, harcerze ze Związku Harcerstwa Polskiego i Związek Krótkofalowców. Do dawnej stacji dochodzi nieużywana bocznica towarowa z kopalni miedzi „Rudna”.

Park w Polkowicach Dolnych

Przy ulicy Chocianowskiej leży park w Polkowicach Dolnych, przy majątku Nicolausa von Loss, a potem Heinricha von Wiesenthala. Pałacowe zabudowania majątku już w 1810 roku zamieniono na folwark, a park założono później, pod koniec XIX wieku. Budynki po wojnie zniknęły, park został. W 1983 roku park wpisano do rejestru zabytków. Odnowa w latach 2021–2023 kosztowała ponad 6,3 miliona złotych i dała mu nowe ścieżki, kładki nad potokiem, oczyszczone stawy i 32 tysiące bylin.

Udostępnij Facebook

Komentarze

Wczytywanie komentarzy…

    Dodaj komentarz

    0 / 2000

    Polkowice: wszystkie miejsca

    Otwórz pełną mapę ↗