Zabytki z tego wpisu i całej serii zobaczysz na naszej mapie →
Na południowej ścianie ratusza, między drugim a trzecim piętrem, biegnie kamienny fryz. Przedstawia obronę Kamiennej Góry przed husytami. 21 lipca 1426 roku husyci zaatakowali miasto i podpalili je, ale nie zdołali go zająć. Prawie pięćset lat później mieszczanie kazali tę historię wykuć w piaskowcu na swoim nowym ratuszu.
Stary ratusz na środku rynku
Pierwszy ratusz stał na środku rynku i zbudowano go w 1564 roku. Spłonął w 1638 roku w pożarze, który objął prawie całe miasto. Po wojnie trzydziestoletniej cesarska komisja opisała zniszczenia i miasto dostało w 1651 roku nowy statut. Nowa rada postanowiła odbudować siedzibę. Ratusz stanął ponownie w 1660 roku, z nowym hełmem na wieży.
W latach 1692–1694 budynek rozbudowano. Miał trzy sklepione izby: jedną dla straży miejskiej, dwie na areszt. Był w nim też szynk miejskiego browaru. Obok stał drugi budynek z wagą miejską i kramami piekarzy oraz szewców. W 1831 roku wieża ratusza runęła, a w 1873 roku rozebrano resztę zabudowań.
Tymczasowy ratusz przy ulicy Miarki
5 lutego 1874 roku rada miejska kupiła od kupca Conrada kamienicę przy dzisiejszej ulicy Miarki 25 . Miała być tymczasową siedzibą władz, a służyła im do 1905 roku. Przypomina o tym tablica na fasadzie.
To kamienica z drugiej połowy XVIII wieku, postawiona prawdopodobnie na murach starszego budynku. Na dawnej rycinie stoi w tym miejscu dom z podcieniem i szczytem od ulicy. Budynek ma barokową bryłę i parter z podcieniami, a fasadę z klasycystycznym wystrojem. Pod koniec XIX wieku częściowo go przebudowano. Ulica Miarki to jedna z najstarszych ulic miasta: wychodziła z niej Brama Górna. Po przeprowadzce magistratu kamienica znów stała się domem mieszkalnym.
Ten wpis to rozdział przewodnika po mieście Jak kupcy płótna zbudowali Kamienną Górę
Nowy ratusz z lat 1904–1905
10 lipca 1902 roku miasto kupiło od mistrza stolarskiego Kriegla działkę pod nowy gmach i zapłaciło 40 tysięcy marek. Stała tam kiedyś Brama Górna, rozebrana w 1837 roku. Ostateczną decyzję o budowie podjęto 29 stycznia 1903 roku. Projekt przygotowało znane wrocławskie biuro Alfreda Boettchera i Richarda Gaze. W 1904 roku zatwierdzono projekt i w obecności burmistrza Burckhardta wmurowano kamień węgielny. Budową kierował mistrz budowlany Fisch, a mistrzem murarskim i ciesielskim był Weiner. W 1905 roku gmach ukończono i poświęcono.
Wystrój częściowo opłacili zamożni mieszczanie. Witraże w sali rady miejskiej sfinansował radca handlowy Methner, przewodniczący rady, a kominek w tej sali fabrykant Preauer. Fryz z obroną przed husytami ufundował Hermann Rinkel, a wykonał go Richard Schipke. Malowidła w środku zrobił mistrz malarski Heintze, witraże wrocławska firma Seiler i Ehrbeck.
Fryz, herby i płaskorzeźby rzemiosł
Gmach stoi przy placu Grunwaldzkim, w zachodniej części centrum, niedaleko rynku, w miejscu dawnej Bramy Górnej. Zbudowano go na planie litery L, w stylu nawiązującym do niemieckiego renesansu. Ma dwie i trzy kondygnacje, a na styku obu skrzydeł wieżę: u dołu kwadratową, wyżej ośmioboczną, z galeryjką i hełmem z dwoma prześwitami. Dachy są dwuspadowe, z lukarnami różnych kształtów. Narożniki i cokół obłożono ciosami z piaskowca o chropowatej powierzchni, a najbogatsze rzeźby skupiono na wykuszach i szczytach.
Obok fryzu z husytami wykuto herby Wrocławia, Legnicy, Chełmska Śląskiego i Lubawki. Na wykuszu są płaskorzeźby czterech zajęć, z których żyło miasto: piwowarstwa, przędzalnictwa, tkactwa i szewstwa. Obok nich umieszczono godła cechów, które budowały ratusz.
Wnętrza
Za portalem jest hol i otwarta do niego monumentalna klatka schodowa z kamienną balustradą. Stoją na niej popiersia książąt Bolka I i Bolka II, a światło wpada przez witrażowe okno.
Ściany pokrywają kolorowe malowidła z napisami, częściowo odnowione. Zachowały się dawne wnętrza gabinetu burmistrza i sali rady miejskiej. Budynek przeszedł remont w latach 2012–2013, połączony z przystosowaniem dla osób niepełnosprawnych.
Gmach do dziś służy jako ratusz. Ratusz przy placu Grunwaldzkim można obejrzeć w środku w godzinach pracy Urzędu Miasta.
Źródła
Karty ewidencyjne zabytku — Narodowy Instytut Dziedzictwa, zabytek.pl
- Ratusz w Kamiennej Górze, oprac. Wojciech Ulanecki, 1999
- Kamienica przy ulicy Miarki 25 (tymczasowy ratusz), oprac. Wojciech Ulanecki, 1999
Bibliografia
- Słownik Geografii Turystycznej Sudetów, t. 8: Kotlina Kamiennogórska, Wzgórza Bramy Lubawskiej, Zawory, red. M. Staffa, Wrocław 1997
Komentarze
Wczytywanie komentarzy…