Turczynek w Milanówku: dwie wille w parku

Turczynek w Milanówku to dwie bliźniacze wille w kilkuhektarowym parku, wzniesione w latach 1904–1905 według projektu łódzkiego architekta Dawida Landego.

Dwie bliźniacze wille zespołu Turczynek w Milanówku, w zimowym parku.
Fot. turczynek.pl

Turczynek w Milanówku to nie jeden dom, lecz dwa. Na wschodnim skraju miasta, w głębi parku, który przechodzi w las, stoją naprzeciw siebie dwie bliźniacze wille, ustawione wejściami ku sobie. Od bramy przy Brwinowskiej prowadzi do nich lipowa aleja, a między budynkami zachował się owalny klomb, ślad po dawnym reprezentacyjnym założeniu.

Dwie wille dla dwóch rodzin

Turczynek powstał jako podmiejska rezydencja dla dwóch spowinowaconych ze sobą rodzin zamożnych warszawiaków. Każda dostała własny pawilon, oba w tym samym duchu, na planie zbliżonym do prostokąta, piętrowe, z poddaszem i wieżami. Wille wyposażono od razu w to, co na początku wieku było luksusem: centralne ogrzewanie, prąd i pełną instalację wodno-kanalizacyjną. Ich forma to szwajcarski dom kuracyjny przystosowany do polskiego letniska, z domieszką architektury południowoniemieckiej: strome, wielospadowe dachy kryte dachówką, mur miejscami szachulcowy, czyli z belek wypełnionych cegłą, i drewniane werandy.

Detal jest bogaty. Od strony parku środkowa część elewacji jest wysunięta do przodu i zamknięta trójkątnym szczytem z zacienionym podcieniem, a w narożniku wznosi się wieża, która u góry przechodzi z czworoboku w ośmiobok i kończy się spiczastym hełmem. Okna mają różne kształty i profilowane obramienia, kominy zdobią ceglane ornamenty, a w części okien zachowały się kute kraty. We wnętrzu każdego z pawilonów urządzono hol wysoki na dwie kondygnacje, z drewnianą balustradą wokół górnej galerii i kominkiem.

Ten wpis to rozdział przewodnika po mieście Milanówek: miasto-ogród warszawskich willi

Wellisch, Meyer i architekt Dawid Lande

Wille wzniesiono w latach 1904–1905 dla dwóch powinowatych rodzin warszawskich, Wilhelma Wellischa i Jerzego Meyera, których żony były córkami Bonawentury Toeplitza, dyrektora warszawskiej firmy Lilpop, Rau i Loewenstein. Projekt przygotował łódzki architekt Dawid Lande, twórca między innymi tamtejszego Grand Hotelu.

Do 1939 roku był to dom letniskowy najbogatszej klasy, w którym urządzano bale i przyjęcia. Wojna zamknęła ten rozdział. W obu willach kwaterowały kolejno oddziały wojskowe, a po 1945 roku budynki przejmowały już instytucje publiczne, między innymi na długie lata szpital: najpierw oddział chorób płuc, potem internistyczny.

Park

Wokół obu willi rozciąga się kilkuhektarowy park ze starym drzewostanem, pomnikowymi drzewami i resztkami dawnych alejek. Powstał razem z domami jako ich oprawa i przetrwał wszystkie zmiany, jakie przeszły same budynki. To dziś najstarsza część milanowskiej zieleni, o pokolenie starsza niż większość ogrodów willowego miasta-ogrodu.

Udostępnij Facebook
Źródła

Karty ewidencyjne zabytku — Narodowy Instytut Dziedzictwa, zabytek.pl

Źródła internetowe

Komentarze

Wczytywanie komentarzy…

    Dodaj komentarz

    0 / 2000

    Milanówek: inne miejsca

    Cały przewodnik po Milanówku

    Milanówek · 9 września 2026

    Kościół św. Jadwigi w Milanówku i serce Chopina

    Kościół św. Jadwigi w Milanówku wznieśli letnicy w latach 1910–1912. Na plebanii przez rok wojny przechowywano urnę z sercem Fryderyka Chopina.

    Milanówek · 9 września 2026

    Stare wille Milanówka i ich właściciele

    Stare wille Milanówka: bliźniacze domy malarza Maruszewskiego, willa Potęga z 1909 roku, Edmundowo, Sosnowica z herbem i Modzelin adwokata z rzeźbami żab.

    Milanówek · 9 września 2026

    Willa Borówka w Milanówku: zameczek ogrodnika

    Willa Borówka w Milanówku, zwana willą Hosera, to ceglany zameczek z wieżą, wzniesiony w 1904 roku dla warszawskiego ogrodnika z rodziny Bracia Hoser.

    Milanówek · 9 września 2026

    Willa Nasza w Milanówku i władze podziemia

    Willa Nasza w Milanówku to willa z 1911 roku, w której w marcu 1945 roku odbyła się ostatnia narada władz Polskiego Państwa Podziemnego.

    Milanówek · 9 września 2026

    Willa Spokojna w Milanówku: dom wnuka Moniuszki

    Willa Spokojna w Milanówku to willa z betonowych bloczków z lat około 1910, którą postawił architekt Zygmunt Skrobański, wnuk Stanisława Moniuszki.

    Milanówek · 9 września 2026

    Willa Waleria w Milanówku: dom Szczepkowskiego

    Willa Waleria w Milanówku, zbudowana przez aktora Rufina Morozowicza, stała się domem i pracownią rzeźbiarza Jana Szczepkowskiego.

    Milanówek · 9 września 2026

    Willa Zosin w Milanówku: pensjonat i szkoła

    Willa Zosin w Milanówku powstała w 1911 roku jako pensjonat, a wkrótce mieściła żeńską szkołę, w której uczono się na świeżym powietrzu.

    Otwórz pełną mapę ↗