Na usypanym kopcu w zachodniej części parku pałacowego stoi pawilon z dachem w kształcie wielopoziomowej pagody i iglicą — cienkim metalowym szpicem zakończonym smokiem. Altana chińska w Jabłonnie powstała w 1782 roku.
Projekt Zuga
Altanę zaprojektował Szymon Bogumił Zug (1733-1807), architekt saski działający w Polsce za panowania króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Powstała na zlecenie prymasa Michała Jerzego Poniatowskiego jako jeden z elementów angielskiego parku krajobrazowego urządzanego przy rezydencji od końca lat 70. XVIII wieku.
Pawilon stoi ok. 330 metrów od bramy wjazdowej, między oficyną zachodnią a pawilonem zachodnim. Dach nawiązuje do pagody, wnętrze zdobiły malowidła pseudochińskie i lampiony.
Chiński pawilon w osiemnastowiecznym parku
Moda na orientalne motywy w architekturze ogrodowej, zwana chinoiserie, dotarła do Polski z zachodnich dworów w drugiej połowie XVIII wieku. Pawilony z pagodami i ozdobne mostki były wówczas elementem nowoczesnych ogrodów krajobrazowych u magnackich fundatorów. Zug wpisał jabłońską altanę w ten nurt.
Zniszczenie i renowacja
Podczas II wojny światowej altana uległa zniszczeniu. Gruntowny remont przeprowadzono ok. 1965 roku. Pawilon jest wpisany do rejestru zabytków i należy do Polskiej Akademii Nauk, która przejęła cały zespół pałacowo-parkowy w 1953 roku.
Z biegiem lat altana niszczała. W 2025 roku PAN zleciła kolejną renowację firmie MAXBUD. Prace objęły tynki, dach, taras i historyczne dekoracje. Koszt przekroczył 400 tysięcy złotych. Altanę otwarto 26 maja 2026 roku.