Wojskowy Ciechanów i 11 Pułk Ułanów Legionowych

Wojskowy Ciechanów: carskie koszary przejął po 1918 roku 11 Pułk Ułanów Legionowych, a okoliczne gmachy służb mundurowych do dziś zajmują wojsko i policja.

Międzywojenny gmach dawnej komendy uzupełnień przy ulicy Orylskiej 6 w Ciechanowie, dziś zajmowany przez wojsko.
Fot. maj, fotopolska.eu

W Ciechanowie jest ulica nazwana od pułku kawalerii, a przy niej i wokół niej stoją gmachy, które od ponad stu lat zajmuje ktoś w mundurze. Wojskowy Ciechanów zaczął się od wielkiego kompleksu carskich koszar i nigdy tak naprawdę nie przestał być miastem garnizonowym.

Koszary, które przeszły przez trzy armie

Koszary na skraju miasta postawili Rosjanie na przełomie XIX i XX wieku. W listopadzie 1918 roku stały w nich jeszcze niemieckie oddziały rezerwy, zwane Landsturmem, a w ich magazynach leżały zapasy broni, mundurów i wyposażenia. Pod koniec października 1918 roku Rada Regencyjna Królestwa Polskiego powołała Ciechanowski Okręg Wojskowy, którego zadaniem było wystawienie ochotniczego pułku piechoty. W 1919 roku koszary strawił pożar, więc pierwsza komenda uzupełnień musiała się tłoczyć w wynajętym domu przy Warszawskiej. Po odbudowie koszary dostały nowego lokatora, który został tu na całe dwudziestolecie.

Ten wpis to rozdział przewodnika po mieście Ciechanów: gotycki zamek nad Łydynią i miasto garnizonowe

11 Pułk Ułanów Legionowych

Pułk powstał 16 marca 1920 roku w Pińczowie, z połączenia rozproszonych szwadronów kawalerii, a jego pierwszym dowódcą był Mariusz Zaruski. Do Ciechanowa przybył 12 czerwca 1921 roku i stacjonował tu bez przerwy aż do wojny. W 1937 roku nadano mu za patrona marszałka Edwarda Śmigłego-Rydza.

Koniec przyszedł we wrześniu 1939 roku. Pułk zmobilizowano na kilka dni przed wybuchem wojny i od pierwszego dnia bronił odcinka frontu między Przasnyszem a Ciechanowem. 12 września ułani wykonali szarżę pod Kałuszynem i ponieśli ciężkie straty. Pod koniec miesiąca, po kolejnych walkach i nieodwracalnych stratach, pułk rozformowano. Została po nim nazwa ulicy, przy której stały koszary.

Gmachy służb mundurowych do dziś

Wokół dawnych koszar wyrósł zespół budynków administracji, wojska i służb granicznych, i większość z nich do dziś zajmują służby mundurowe. Nową siedzibę komendy uzupełnień postawiono w 1938 roku przy Orylskiej 6 . Wojskowa administracja siedzi tam z przerwami do teraz, obecnie jako Wojskowe Centrum Rekrutacji.

Kilka kroków dalej stoi okazały gmach, który władze carskie zaczęły wznosić w 1913 roku na potrzeby wojska. W 1925 roku nadbudowano mu drugie piętro i nadano wystrój w duchu polskiego renesansu, a przez dwudziestolecie mieściło się w nim starostwo. Dziś działa tu Komenda Wojewódzka Policji, przy ulicy 11 Pułku Ułanów Legionowych 25 . Trzeci z gmachów, okazały budynek z około 1930 roku łączący różne dawne style, przy placu Kościuszki 5 , wiąże się z ciechanowską Strażą Celną, a potem Graniczną, i również przeszedł na potrzeby policji.

Gmach dawnego starostwa, dziś Komenda Wojewódzka Policji, przy ulicy 11 Pułku Ułanów Legionowych.
Gmach dawnego starostwa, dziś Komenda Wojewódzka Policji, przy ulicy 11 Pułku Ułanów Legionowych. Fot. Narodowy Instytut Dziedzictwa, zabytek.pl
Gmach przy placu Kościuszki 5, związany ze Strażą Celną, a potem Graniczną.
Gmach przy placu Kościuszki 5, związany ze Strażą Celną, a potem Graniczną. Fot. ciechanowskienotatki.pl
Udostępnij Facebook
Źródła

Karty ewidencyjne zabytku — Narodowy Instytut Dziedzictwa, zabytek.pl

Źródła internetowe

Komentarze

Wczytywanie komentarzy…

    Dodaj komentarz

    0 / 2000

    Ciechanów: inne miejsca

    Cały przewodnik po Ciechanowie

    Ciechanów · 12 sierpnia 2026

    Cerkiew w Ciechanowie, która stała się domem

    Drewnianą cerkiew prawosławną przeniesiono do Ciechanowa spod Przasnysza. Potem była komisją wojskową, ochronką i pralnią, a dziś jest domem mieszkalnym.

    Ciechanów · 12 sierpnia 2026

    Cukrownia w Ciechanowie i osada robotnicza

    Cukrownia w Ciechanowie zbudowała wokół siebie całą osadę: ceglane domy robotników, szkołę i ochronkę. Drugiej fabryki, postawionej obok, nigdy nie ukończono.

    Ciechanów · 12 sierpnia 2026

    Dom Kalfusa w Ciechanowie i żydowska szkoła

    Dom Kalfusa przy Nadrzecznej w Ciechanowie mieścił żydowską szkołę, do której chodziła Roza Robota, późniejsza bohaterka buntu w Auschwitz.

    Ciechanów · 12 sierpnia 2026

    Domy przy ulicy Płońskiej w Ciechanowie

    Ulica Płońska w Ciechanowie zabudowana jest luźno stojącymi, często drewnianymi domami z końca XIX wieku, stawianymi dla konkretnych ciechanowskich rodzin.

    Ciechanów · 12 sierpnia 2026

    Kamienice ulicy Warszawskiej w Ciechanowie

    Ulica Warszawska w Ciechanowie to pierzeja ceglanych kamienic z przełomu XIX i XX wieku, ze sklepami na parterach, stawianych przez miejscowych kupców.

    Ciechanów · 12 sierpnia 2026

    Młyn nad Łydynią w Ciechanowie i kaszarnia

    Nad Łydynią w Ciechanowie stoi dawny młyn zbożowy, który miasto planuje zmienić w Park Kultury. Obok przetrwała międzywojenna kaszarnia.

    Ciechanów · 12 sierpnia 2026

    Poczta w Ciechanowie przy Grodzkiej

    Neoklasycystyczny gmach poczty w Ciechanowie stanął około 1930 roku na zbiegu Grodzkiej i Płońskiej, a we wrześniu 1939 roku był w mieście punktem oporu.

    Ciechanów · 12 sierpnia 2026

    Stary cmentarz w Ciechanowie na Glinkach

    Na starym cmentarzu w Ciechanowie na Glinkach leżą obok siebie polscy powstańcy i carscy oficerowie z miejscowych koszar. Zamyka go neogotycka kaplica Sawickich.

    Otwórz pełną mapę ↗