Młyn Conrada w Świebodzicach i elewator z 1934 roku

Młyn Conrada w Świebodzicach-Pełcznicy: młyn z 1763 roku na wodę, parę i prąd oraz nitowany stalowy elewator z 1934 roku, zwany transatlantykiem.

Dwa wysokie, cylindryczne zbiorniki elewatora z blachy przy młynie Conrada, u ich stóp niskie zabudowania.
Fot. Tomasz Jurek, ridiger.pl

W Pełcznicy, niecały kilometr na zachód od rynku, przy ulicy Ofiar Oświęcimskich, stoi dawny młyn Conrada , a obok niego wysoki stalowy elewator zbożowy, czyli magazyn zboża w pionowych zbiornikach. Elewator ma nad drzwiami datę 1934. W Świebodzicach nazywa się go transatlantykiem.

Młyn na wodzie, parze i prądzie

Mechaniczny młyn zbudowano w 1763 roku we wsi Pełcznica, dziś dzielnicy Świebodzic. Na początku poruszała go woda z młynówki, kanału zasilanego z rzeki Pełcznicy. Później zainstalowano maszynę parową i młyn miał dwa źródła napędu. W końcu dołożono silniki elektryczne.

Budynek przebudowano w XIX wieku. Jedne opisy mówią o połowie stulecia i formach neogotyckich, inne o końcu wieku.

Ten wpis to rozdział przewodnika po mieście Świebodzice: miasto zegarów Beckera i lnu Kramstów

Conradowie

Właścicielem młyna był Carl August Conrad, z wpływowej w Pełcznicy rodziny, a po nim jego synowie. Firma zdobywała medale na wystawach gospodarczych.

Dawny papier firmowy parowego młyna C. A. Conrad w Pełcznicy z rysunkiem zakładu i wizerunkami medali.
Dawny papier firmowy parowego młyna C. A. Conrad w Pełcznicy z rysunkiem zakładu i wizerunkami medali. Fot. labiryntarium.pl

Elewator, który zbudowano jak statek

W 1934 roku przy młynie postawiono i uruchomiono elewator zbożowy, ogromny jak na tamte czasy. Ma 32 metry wysokości. Większość elewatorów budowano wtedy z cegły albo betonu. Zbiorniki i poszycie tego wykonano z blach stalowych, łączonych nitami i wzmacnianych tak samo jak kadłuby statków. Stąd porównanie do transatlantyku. Data budowy, 1934, widnieje nad drzwiami do silosów. Elewator szybko stał się atrakcją turystyczną.

Stare drewniane drzwi do silosów, nad nimi wymalowana data 1934.
Stare drewniane drzwi do silosów, nad nimi wymalowana data 1934. Fot. Tomasz Jurek, ridiger.pl

Po wojnie

W 1958 roku młyn spłonął. Odbudowano go, a potem przejęła go wrocławska firma Elmet. W budynkach działał później skup zboża. Dziś mieszczą się w nich hurtownie, a po urządzeniach młyna nie został ślad. Inaczej potoczyły się losy młyna Hilberta w Dzierżoniowie, który w tych samych latach dostawiał silosy i wymieniał maszyny. Tamten przetrwał z wyposażeniem i jest dziś muzeum techniki.

Udostępnij Facebook
Źródła

Źródła internetowe

Komentarze

Wczytywanie komentarzy…

    Dodaj komentarz

    0 / 2000

    Świebodzice: inne miejsca

    Cały przewodnik po Świebodzicach

    Świebodzice · 3 listopada 2026

    Fabryka zegarów Gustava Beckera w Świebodzicach

    Fabryka zegarów Gustava Beckera w Świebodzicach: od warsztatu z 1847 roku do milionowego zegara w 1892 roku i zachowana hala stolarni przy dworcu.

    Świebodzice · 3 listopada 2026

    Kościół św. Piotra i Pawła w Świebodzicach, dawny ewangelicki

    Kościół św. Piotra i Pawła w Świebodzicach: późnobarokowa świątynia ewangelicka Schultzego z lat 1776–1779, z dwupiętrowymi emporami i rokokowymi organami.

    Świebodzice · 3 listopada 2026

    Ruiny kościoła św. Anny w Pełcznicy, dzielnicy Świebodzic

    Ruiny kościoła św. Anny w Świebodzicach-Pełcznicy: gotyckie prezbiterium z kamienia polnego, opis ruiny z 1666 roku, legenda o piorunie i spór o wiek świątyni.

    Świebodzice · 3 listopada 2026

    Kościół św. Mikołaja w Świebodzicach i kaplica Hochbergów

    Kościół św. Mikołaja w Świebodzicach: gotycka fara z XIII wieku, odbudowana po pożarze 1774 roku, z kaplicą Hochbergów z 1811 roku i wieżą z galeryjką.

    Świebodzice · 3 listopada 2026

    Kościół św. Franciszka w Cierniach, Świebodzice

    Gotycki kościół św. Franciszka w Cierniach, dzielnicy Świebodzic: malowidło św. Krzysztofa z XIV wieku i kamienne sakramentarium z 1352 roku.

    Świebodzice · 3 listopada 2026

    Mury obronne w Świebodzicach: baszta i ganek przy Piłsudskiego

    Mury obronne w Świebodzicach: kamienny pierścień z XIV wieku, trzy bramy zniszczone w pożarze 1774 roku i odnowiony odcinek z basztą przy ulicy Piłsudskiego.

    Świebodzice · 3 listopada 2026

    Pałac Kramstów w Świebodzicach, zwany zamkiem Hugona

    Pałac przy Mickiewicza w Świebodzicach: zaczęty w 1858 roku przez Hugona Kramstę, dokończony przez Roberta Seidela, od 1899 roku dom sióstr de Notre Dame.

    Świebodzice · 3 listopada 2026

    Pałac w Cierniach: niedokończona rezydencja Hochbergów

    Ruina pałacu w Cierniach w Świebodzicach: barokowa rezydencja Hochbergów z Książa, zaczęta w 1755 roku dla wdowy i porzucona po śmierci fundatorów.

    Świebodzice · 3 listopada 2026

    Ratusz w Świebodzicach: klasycyzm po wielkim pożarze

    Ratusz w Świebodzicach: klasycystyczny gmach Christiana Friedricha Schultzego z lat 1789–1791, postawiony po pożarze 1774 roku na miejscu szachulcowego ratusza.

    Świebodzice · 3 listopada 2026

    Ulica Kolejowa w Świebodzicach: dzielnica przy dworcu

    Ulica Kolejowa i Aleje Lipowe w Świebodzicach: dzielnica przy dworcu z 1869 roku, Dom Związku Ewangelików, neogotycka łaźnia miejska i wille.

    Otwórz pełną mapę ↗